گاهی بانی (دولت، شهرداری یا یک بنگاه خصوصی) برای تهیه دارایی سرمایه‌ای احتیاج به تامین مالی دارد، راه‌های مختلفی برای تامین مالی وجود دارد که یکی از آن‌ها استفاده از اوراق بهادار اجاره است. در این شیوه بانی جهت مشخص نمودن شیوه تأمین مالی به یکی از نهادهای دارای مجوز مشاوره عرضه مراجعه می‌نماید. مشاور به نمایندگی از بانی پس از دریافت موافقت اصولی سازمان، جهت تعیین نهاد واسط و انجام امور لازم به شرکت مدیریت دارایی مرکزی مراجعه می‌نماید. پس از آن، نهاد واسط با همکاری مشاور در مهلت مقرر در مجوز انتشار اوراق اجاره، با رعایت مقررات، نسبت به انتشار اوراق اجاره اقدام می‌نماید. سپس با جمع‌آوری وجوه به وکالت از طرف صاحبان اوراق اجاره، کالای سرمایه‌ای را خریداری و به قرارداد اجاره به بانی واگذار می‌کند و در سررسیدهای مقرر اجاره‌بهاها را دریافت کرده و از طریق عامل پرداخت به صاحبان اوراق می‌پردازد. در پایان مدت اجاره طبق قرارداد، اگر قرارداد اجاره به شرط تملیک است، کالای مورد نظر را به صورت مجانی یا در مقابل عوض معین (که در قرارداد اجاره تعیین شده است) به تملیک بانی در می‌آورد و اگر قرارداد اجاره، قرارداد اجاره عادی است، آن را از بانی تحویل گرفته، در بازار به فروش می‌رساند و قیمت حاصل از فروش را بین صاحبان اوراق تقسیم می‌کند.

الگوی عملیاتی اوراق اجاره به منظور تأمین مالی


روابط حقوقی اوراق اجاره تامین مالی
۱- بانی، طرح توجیهی خود را در قالب امیدنامه تنظیم کرده و با انتخاب نهاد واسط، درخواست خود را برای انجام طرح در قالب قرارداد اجاره اعلام و نهاد واسط را در جایگاه وکیل در انجام طرح تعیین می‌کند؛
۲- بانی در صورت نداشتن رتبه اعتباری، اقدام به انتخاب ضامن می‌نماید. ضامن به عنوان عامل تضمین کننده سرمایه و سود دارندگان اوراق بهادار عمل نموده و مطابق مقررات وجودش الزامی است.
۳و۴- نهاد واسط از طریق عامل فروش اقدام به انتشار اوراق و جمع‌آوری وجوه از مردم می‌نماید.
۵و۶- نهاد واسط با پرداخت قیمت دارایی به فروشنده، آن را به وکالت از طرف صاحبان اوراق خریداری و تحویل می‌گیرد.
۷و۸- نهاد واسط، دارایی را به وکالت از طرف صاحبان اوراق به قرارداد اجاره به شرط تملیک و یا اجاره با اختیار فروش دارایی در سررسید اجاره با قیمت معین به بانی واگذار می‌کند و مبالغ دوره‌ای و اصل پول را در سررسیدهای معین دریافت می‌کند.
۹و۱۰- عامل پرداخت(شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویۀ وجوه)، پس از دریافت مبالغ از ناشر، اجاره‌بها و حسب مورد سود ناشی از سرمایه‌گذاری مجدد بخشی از اجاره‌بها و وجوه ناشی از فروش دارایی را در سررسیدهای معین به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌نماید.

طبقه‌بندی بازار سرمایه اسلامی