در شرکت کاهنده دو شخص حقیقی یا حقوقی با سرمایۀ مشترک به اجرا یا خرید طرحی اقدام می‌کنند، و در ضمن قرارداد توافق می‌کنند پس از اجرا یا خرید پروژه، یک طرف حق داشته باشد سهم شریکش را به‌صورت یک‌جا یا تدریجی و طی اقساط معیّن خریداری کند. ممکن است وی بهای آن ‌را از منافع همین طرح بپردازد، همان‌گونه که امکان پرداخت بها از مال دیگر وجود دارد. با این توضیح روشن می‌شود که مشارکت کاهنده از اقسام شرکت عنان است. یعنی طرحی که اجرا یا خریداری شده طبق قرارداد به‌وسیله دو شریک تأمین مالی شده است؛ بنابراین تمام آثار شرکت عقدی در اینجا وجود دارد و سود براساس توافق تقسیم می‌شود، یکی از دو شریک می‌تواند در مال مشترک تصرف کند و به یکی از دو شریک این حق داده می‌شود که سهم دیگری را به تدریج تملک کند. با توجه با این توضیحات می‌توان گفت:

«مشارکت کاهنده قرارداد شرکتی است که به موجب آن طرفین ضمن قرارداد توافق می‌کنند یکی از شریکان به تدریج سهم‌الشرکه شریک دیگر را تملک کند».

طبقه‌بندی بازار سرمایه اسلامی